Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Moleküler Biyoloji laboratuarında kan örnekleri ve keneler virüs RNA’sı bakımından incelenmektedir!

 

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi keneler tarafından bulaştırılan bir hastalıktır. Etkeni Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirus soyundan virüslerdir. Hastalık zoonoz özelliği taşır, hayvanlarda asemptomatik olarak seyreder, insanlarda ise %9-%50 oranında ölümlere yol açabilmektedir. Hastalığın vektörleri Hyalomma cinsine ait kenelerdir ve ülkemizde de geniş bir alanda görülmektedirler. Diğer cinslerdeki bazı kenelerde de virüs bulunmuştur fakat insanlara bulaştırdıkları ortaya konmamıştır. Enfekte kenenin ısırmasından sonra kuluçka süresi 1-9 gün arasında değişmektedir. Enfekte kan ve doku sıvılarına temas yoluyla bulaşmada bu süre 5-13 gün olabilmektedir.

 

Hastalık; kırıklık, ateş, baş ağrısı, halsizlik, kas ve eklem ağrıları ve iştahsızlık bulguları ile başlar. Yüz ve göğüste toplu iğne ucu şeklinde kanamalar oluşur, daha sonra vücutta, kol ve bacaklarda yaygın derialtı kanamaları gelişir. Burun kanaması, kanlı kusmuk, sindirim kanalı kanamaları ve kanlı idrar görülür.

 

Hastalığın tanısı; virüsün ya da virüs RNA’sının kan ve doku örneklerinden izolasyonu, virüs antijeninin ve virüse karşı oluşmuş antikorların serolojik olarak gösterilmesi yollarıyla yapılmaktadır. Antikorlar ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) ile saptanabilmektedir, IgG ve IgM antikorları hastalığın yaklaşık 6. gününden itibaren serumda belirlenebilir. IgM’ler 4 ay kadar serumda belirlenebilirken, IgG’ler azalır fakat 5 yıla kadar IgG antikorlarına rastlanabilir.
Hastalık, antikorlar kanda belirlenene kadar ölümle sonuçlanabileceğinden hızlı tanı için özellikle hastalığın ilk 5 gününde kan ve dokulardan alınan örneklerden virüs izolasyonu ile yapılabilir. Bu amaçla hücre kültürleri, immünfloresans yöntemi ve EIA (Enzyme Immun Assay) kullanılabilmektedir.

 

Virüs RNA’sını saptayarak tanı koyulmasını sağlayan RT-PCR gibi moleküler tanı yöntemleri başarı ile uygulanmaktadır.

 

Korunma; Kenelerin bulunabileceği alanlarda bulunan (piknik, gezi, avlanma, açık hava spor ve faaliyetleri vs.) kişiler döndüklerinde üzerlerini kene varlığı bakımından kontraol etmeli, varsa gördükleri keneleri usulüne uygun olarak uzaklaştırmalıdırlar. Bu alanlarda çalışmak durumunda olan kişiler kenelerin tutunmasına engel olacak kıyafetler giymeli (lastik çizme, pantolon paçalarının çizme içine sokulması vs.), çıplak ayakla dolaşmamalı, kısa giysiler kullanmamalıdır. Hayvan sahipleri, kenelere karşı hayvanlarını düzenli olarak kontrol etmeli ve uygun akarisitlerle hayvanları ve barınaklarını ilaçlamalıdır.

 

Kenelerin ısırması durumunda; parçalanmadan ya da patlatılmadan tutundukları yerden uygun şekilde çıkartılmalı ve bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır.

 

Bilgi ve danışma için: agargili@istanbul.edu.tr

(212) 414 30 00 / dahili 21646, 22754, 22335