GİRİŞ
Bu
kılavuz, yükseköğretim kurumlarında hazırlanarak YÖK Tez Merkezine teslim edilen
tezlerin teknik işlemlerinin hızla tamamlanarak en kısa sürede ve sağlıklı bir
biçimde Dijital Tez Arşivinde hizmete sunulabilmesini sağlamak amacıyla
hazırlanmıştır.
Lisansüstü tezlerin, ulusal ölçekte bibliyografik denetimini yapmak, bunlarla
ilgili bilgi hizmetlerini sunmak, İnternet üzerinden erişime açarak bilgiye en
hızlı ve sağlıklı biçimde ulaşılmasını sağlamak gibi, bilim ve araştırma
çevreleri için yaşamsal öneme sahip bir görev yürütmekte olan YÖK Tez Merkezinin
hizmetlerini çağın gereğine uygun yürütebilmesi, büyük ölçüde, enstitüler,
dekanlıklar ve eğitim hastaneleri ile yürütülecek güçlü bir işbirliğine ve bu
kurumların kabul ettikleri tezleri problemsiz ve hızlı bir biçimde ve mutlaka
eksiksiz olarak Merkeze göndermelerine bağlıdır.
Tezlerin
tam metinlerine İnternet üzerinden erişim birçok yönden önemli görülmektedir. En
önemlisi, bilgiye erişimde bölgesel farklılıkları en aza indirmesidir. Bunun
yanı sıra metinler tüm bilim ve araştırma çevrelerinin inceleme ve
yararlanmasına açık olacağından bilginin etkin bir biçimde yayımı sağlanmış
olacaktır. Ayrıca araştırmalardaki duplikasyonların azaltılması ve bilimsel
kopyacılığın denetlenmesi yönünde de son derece önemli etkileri olacaktır.
Tezlerin
tam metinlerinin İnternet ortamında erişime açılmasında “Telif Hakları” konusu
sorun olarak görülebilmektedir. Bu nedenle YÖK Tez Merkezi’nin tezlerin tam
metinlerini İnternet üzerinden yayımlayabilmesi için tez yazarlarından “Tezlerin
çoğaltılması ve yayımı için izin belgesi” alması gerekli görülmüştür.
Söz konusu izin belgesinin düzenlenmesi için 5846 sayılı Fikir ve
Sanat Eserleri Kanunu ile uluslararası ve yabancı mevzuat ve uygulamalar
dikkatle incelenmiş, ve telif hakkı sahibinden (yazar veya yükseköğretim
kurumu) münhasır olmayan (non-exclusive) bir izin alınması uygun
görülmüştür. İzin belgesinde telif hakkı sahibi, tezinin ilgilenenlerin
incelemesine sunulmak üzere Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi tarafından
arşivlenmesi, kağıt, mikroform veya elektronik formatta, İnternet dahil olmak
üzere her türlü ortamda, tamamen veya kısmen çoğaltılması, ödünç verilmesi,
dağıtımı ve yayımı için, fikri mülkiyet hakları saklı kalmak üzere,
hiçbir ücret (royalty) ve erteleme talep etmeksizin izin vermekte veya bu izni
en fazla 3 (üç) yıl olmak üzere ertelemektedir.
İzin belgeleri geniş kapsamlı olarak düzenlenmiş olmakla birlikte, Dijital Tez
Arşivi Programı, kullanıcıların, incelemek istedikleri tezleri bilgisayarlarına
indirmelerine izin verecek, ancak basıp, kopyalayıp çoğaltmalarına izin
vermeyecek şekilde çalışmaktadır.
Yüksek lisans ve doktora tezlerinin yazılma ve çoğaltılarak
üniversite kütüphanelerinde kataloglanma amacının temelde, yapılan araştırma
çalışmasının sonuçlarının, bilim ve araştırma topluluğuna açıklanması ve
incelemelerine sunulması olduğundan hareketle, Yükseköğretim Kurulu’nun kabul
ettiği ilke tüm tezlerin, makul gerekçeler dışında hiçbir kısıtlama olmaksızın
tüm araştırmacıların erişimine açık olmasıdır. Dolayısıyla bir teze
erişimin ancak tezin bir yayınevi tarafından yayınlanma sürecinde olması veya
tezle ilişkili patent başvurusu gibi gerekçelerle, süreli olarak ertelenmesi
kabul edilebilir. Tezin kopyalanması endişesi, tezin
erişime açılmasının engellenmesi için kabul edilebilir bir gerekçe değildir.
TEZLERİN
HAZIRLANMASINDA VE TESLİMİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1- Tezler kompakt disk ortamında dijital olarak teslim edilecektir. Kağıt veya disket ortamında tez kesin olarak
kabul edilmeyecektir.
2- Tezlerin
başlıkları ve özet (abstrakt) sayfaları, Tez Veri Tabanının taranabilir
alanlarına yüklenmektedir. Bu nedenle bu gibi metin alanları, italik yazı tipi,
tablo, şekil, grafik, kimyasal veya matematiksel formüller, semboller, alt veya
üst simge (subscript, superscript), Yunan harfleri veya diğer standart olmayan
simge veya karakterler içermemelidir.
3- Özetler, sayfa başında
tezin başlığı ve yazar adı belirtilerek biri Türkçe olmak üzere iki dilde
250’şer kelimeyi geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır.
4- Tezler, tezin teslim
edildiği enstitü ve üniversite ismini, tez başlığını, kimin tarafından teslim
edildiğini, tez savunma tarihini, tez danışmanı ve diğer jüri üyelerinin
isimlerini içeren “Onay Sayfası”nı
mutlaka içermelidir.
5- Her tez için “Tezlerin
Çoğaltılması ve Yayımı için İzin Belgesi”
doldurulmuş olmalıdır. Bunun için iki ayrı form bulunmaktadır. Telif hakkı tez yazarına ait olan tezler için izin belgesi tez yazarı tarafından, Telif hakkının
ilgili yükseköğretim kurumuna ait olduğu tezler için izin belgesi,
ilgili Enstitü Müdürü, Dekan veya Başhekim tarafından doldurulacaktır.
6- Her tez
için “Tez Veri
Giriş Formu” tez
yazarı tarafından doldurulduktan sonra imzalanarak tezle birlikte
gönderilmelidir. “Tez Veri Giriş Formu” http://www.yok.gov.tr/YokTezSrv?PAGE=YOKSRV__S__52&OPER=EKLE
adresinde bulunmaktadır.
7- Tezlerin eksiksiz olarak Merkeze gönderilmesi konusundaki düzenleme ve denetleme
görevi üniversiteler çerçevesinde Enstitü Müdürü ve Tıp Fakültesi Dekanı; eğitim
hastaneleri çerçevesinde ise, Eğitim Hastanesi Başhekiminin sorumluluğundadır.
8- Tezler, Yükseköğretim Kurulu’na
mutlaka tezi onaylayan merci (Enstitü, Fakülte, Eğitim Hastanesi) tarafından ve mutlaka tez adı, yazar adı ve tez türü (yüksek lisans,
doktora vs.) bilgilerinin bulunduğu listeleriyle birlikte dörder aylık
dönemlerde toplu olarak gönderilmelidir.
9- Aşağıda yer
alan koşullara uygun olarak hazırlanmış kompakt diskler (CD) tezin başlığı,
yazar adı, yükseköğretim kurumu adı, enstitü adı, tıpta uzmanlık tezleri için
fakülte veya eğitim hastanesi adını içerecek şekilde etiketlenerek darbeye
dayanıklı bir CD kutusuna konmalı ve Tez Onay Sayfası, Tez Veri Giriş Formu ve
İzin Belgesi ile birlikte, üzerinde yine etiketteki bilgilerin bulunduğu bir
zarf içine konarak gönderilmelidir.
KOMPAKT DİSKLERİN
HAZIRLANMASI
1- Tezin tam metni tek bir pdf
dosyası olarak hazırlanacaktır. Word dosyalarının pdf dosyalarına
dönüştürülmesi için http://www.yok.gov.tr/tez/pdf-hazirlama.htm adresli İnternet sayfasında
bulunan bağlantılardan yararlanılabilir. Metin formatı dışında ek içeren
karma tezler için açıklamalar Madde 8’de yer almaktadır.
2- Hazırlanan pdf
dosyaları tezin enstitü veya dekanlık tarafından onaylanan kopyası ile aynı
olacaktır. Tez üzerinde Yükseköğretim Kurulu tarafından hiçbir değişiklik
yapılmayacağı için tezin bilgisayar ekranında görüntülendiğinde asıl nüshası ile
aynı olması ile ilgili her türlü sorumluluk yazara aittir. Sayfaların
numaralandırılması, tezin ana metni içinde yer alan resim, şekil, grafik, tablo
gibi öğelerin yerlerinin basılı tez ile özdeş olması yazar tarafından
sağlanmalıdır.
3- Türkçe ve yabancı dildeki özet
sayfaları her biri ayrı pdf dosyası olarak ayrıca CD’de yer
alacaktır.
4- Dosyalar
sıkıştırılmamış ve şifresiz olacaktır.
5- Dosyalar
isimlendirilirken Türkçe karakter kullanılmayacaktır. Çünkü bu durum farklı
bilgisayarlarda sorun çıkartabilmektedir.
6- Dosyalara
isim verirken yazar adı ve soyadının sonuna hangi bilgiyi içerdiği eklenecektir.
Örnek :
ad_soyadı_tez.pdf
ad_soyadı_ozet_tr.pdf
ad_soyadı_ozet_en.pdf
7- Metin formatındaki
veya çoğaltma (fotokopi) ile hazırlanmış olan tez ekleri tezin tam
metninin bulunduğu pdf dosyası içinde yer alacaktır. Bunun için tarayıcı veya
dijital fotokopi makineleri kullanılarak belgeler pdf formatına
dönüştürülecektir.
8- Karma tezler: Tez, yalnızca metin dosyasından oluşmuyorsa, resim, harita,
bilgisayar programları, görüntü veya ses kayıtları da kullanılmış ise bu durum
Tez Veri Giriş Formunda ve özette dosya adları da verilerek belirtilmelidir.
Resim, görüntü ve ses kayıtları için tercih edilen formatlar aşağıda
belirtilmiştir. Farklı bir program kullanılmış ise bunun okuyucuların erişimine
izin verecek şekilde lisanslı olarak tezle birlikte CD’de yer alması
gerekmektedir.
İstenen Formatlar :
i- Resim Formatları
Resim dosyaları
aşağıda verilen formatlardan biriyle hazırlanacaktır.
GIF (.gif)
PDF (.pdf)
TIFF (.tiff)
JPEG (.jpeg)
ii-
Görüntü Formatları
MPEG (.mpg)
Quick Time – Apple (.mov)
Audio Video Interleaved – Microsoft (.avi)
iii- Ses Formatları
Wav (.wav)
MIDI (.midi)
MP3 (.mp3)
TEZ VERİ GİRİŞ FORMUNUN DOLDURULMASI
Tez Veri Giriş Formu,
tez yazarı tarafından bilgisayarda doldurulduktan sonra basılarak
imzalanmalıdır.
Form, yazar tarafından
doldurulan bilgilerin, Tez Veri Tabanı ile bağlantılı geçici bir tabloya
aktarılmasını sağlamak üzere tasarlanmıştır. Formun doldurulması bitirilip
“Tamam” kutucuğu tıklandığında, üzerinde sistem tarafından üretilen “Referans
Numarası” bulunan, basıma uygun form düzenlenmektedir. Bu form basılıp
imzalanarak tezle birlikte gönderilmelidir. Herhangi bir nedenle hatalı veri
girişi yapıldıysa formu basmadan önce geri dönülerek düzeltme olanağı vardır.
Ancak form basıldıktan sonra hata fark edilirse yeni bir form doldurularak
basılmalı, önceki iptal edilmelidir. Tez Merkezinde yapılacak veri giriş
kontrollerinde, YÖK’e gönderilmiş formun üzerindeki Referans Numarası geçerli
olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.
KONTROL LİSTESİ
Tezler YÖK Tez Merkezine iletilmeden önce
aşağıdakilerin tümünün aynı zarf içinde olduğu kontrol edilmelidir:
1- Tez ve
özet sayfalarını pdf dosyası olarak içeren kompakt disk,
2- Tez
onay sayfası,
3- Doldurulup imzalanmış, üzerinde referans numarası olan Tez Veri Giriş Formu,
4- Doldurulup imzalanmış İzin Belgesi
a) Telif
hakkı tez yazarına ait olan tezler için
veya
b) Telif hakkı yükseköğretim kurumuna ait olan tezler için.
Bu Kılavuz http://www.yok.gov.tr/tez/tez_teslim_kilavuz.pdf adresli İnternet sayfasından temin edilebilir